مدت زمان مطالعه 7 دقیقه

هیستروکتومی

ازجمله عمل های جراحی که در بین زن ها رایج است، جراحی برداشتن رحم یا همان هیستروکتومی(hysterectomy) می باشد. شاید برایتان سوال باشد که این عمل چیست و چگونه انجام می شود؟ چه تاثیری بر روند زندگی عادی شما دارد؟ آیا جایگزینی برای این جراحی وجود دارد؟ پس از انجام این جراحی باید چه اقداماتی انجام داد و چه نکاتی را رعایت کرد؟

در این مقاله به پاسخ سوالات شما درباره هرآنچه که مربوط به عمل هیستروکتومی می باشد، پرداخته شده است. هدف از ارائه این مطلب آشنایی شما با عمل هیستروکتومی و انواع آن می باشد.

هیستروکتومی(برداشتن رحم)

رحم یک زن جایی برای رشد و نمو جنین می باشد، اما گاهی زنان به دلایل مختلفی از جمله خونریزی، سرطان و غیره مجبور به خارج کردن کامل یا قسمتی از رحم می شوند. به این فرآیند عمل هیستروکتومی می گویند.

هیستروکتومی

هیستروکتومی

انواع عمل هیستروکتومی

عمل هیستروکتومی بسته به اجزایی که حین عمل خارج می شوند به انواع مختلفی تقسیم شده است. گستردگی آن و انتخاب نوع عمل وابسته به دلیل انجام عمل می باشد. در این صورت با تشخیص پزشک متخصص یکی از عمل های زیر انتخاب و اجرا می شود.

هیستروکتومی جزئی:

در این روش متخصص زنان به برداشتن خود رحم اکتفا می کند و دهانه رحم برداشته نمی شود.

هیستروکتومی رادیکال:

این جراحی معمولا زمانی رخ می دهد که بیمار به سرطان دهانه رحم مبتلا شده باشد. بنابراین جراح به برداشتن رحم و رحم در ناحیه بالایی مهبل، دهانه رحم و برخی از  بافت های نرم لگن می پردازد. باید توجه به اهمیتی که این جراحی دارد باید دقت داشت که از متخصصان دارای تبحر کمک گرفت.

هیستروکتومی کامل:

در این نوع از جراحی، متخصص کل رحم شامل دهانه رحم را خارج می کند. با اینکه دهانه رحم برداشته می شود ولی بانوان بهتر است به طور مرتب جهت معاینه لگن به متخصصصین مراجعه نمایند.

هیستروکتومی بدون برداشت تخمدان:

در این جراحی نیازی به برداشتن تخمدان ها نمی باشد بلکه فقط رحم خارج می شود. این جراحی تاثیر مستقیمی بر سلامت اشخاص دارد زیرا در این روش ترشح ادامه دارد و تخمدان ها بصورت طبیعی به کارشان ادامه می دهند. در این صورت بانوان در مواقع عادت ماهانه دچار درد عضلانی می شوند  و ترشحات تا قبل از یائسگی ادامه داد. پس از یائسگی دیگر تغییرات هورمونی صورت نمی گیرد.

بیشتر بخوانید
تاخیر رشد داخل رحمی جنین

هیستروکتومی با برداشت یک تخمدان:

در این جراحی هیستروکتومی فقط یک تخمدان برداشته می شود. با برداشتن یک تخمدان، تخمدان ها همچنان بطور طبیعی عمل می کنند، لذا در این جراحی نیازی به درمان های هورمونی نمی باشد.

هیستروکتومی با برداشت هر دو تخمدان:

اما در این نوع از جراحی هر دو تخمدان توسط متخصص برداشته می شود، لذا در این شرایط ترشح هورمون ها توسط تخمدان ها انجام نمی گیرد. در صورت عدم ترشح هورمون ها تغییراتی در بانوان رخ می دهد که می توان به یائسگی زودرس، ناپایدار بودن حالات احساسی، احساس ناتوانی افراد در انجام کارهای روزمره و گرگرفتگی و … اشاره نمود. برای حل چنین مشکلاتی باید با درمان های موجود به جایگزینی هورمون ها پرداخت. یکی از درمان ها، تجویز قرص یا کپسول کاشتنی می باشد که هورمونی بوده تا افراد پس از جراحی به مشکلات فوق دچار نشوند.

دلایل انجام هیستروکتومی

هیستروکتومی یا برداشتن رحم به دلایل مختلفی انجام می شود که در ذیل به توضیح مختصری از آن ها پرداخته می شود:

  • خونریزی های شدید واژینال که غیرقابل کنترل می باشند.
  • دردهای مزمن در بخش لگن
  • سرطان رحم، دهانه رحم، تخمدان ها
  • عفونت های جدی اندام های تناسلی از جمله بیماری التهابی لگن
  • فیبروم رحمی(تومورهای خوش خیم در رحم)
  • افتادگی رحم(بیرون زدگی رحم از واژن)
  • اندومتریوزیس(رشد پوشش داخلی رحم داخل حفره رحم که سبب خونریزی و درد می شود).

روش های انجام هیستروکتومی

انجام جراحی برداشتن رحم با روش های مختلفی انجام می گیرد. در تمامی روش ها بیمار یا بیهوش و یا بصورت موضعی بی حس می شود. در صورت بیهوشی عمومی، بیمار در تمام مدت عمل خواب بوده و هیچ دردی حس نمی کند، اما در بی حسی موضعی بدن بیمار از کمر به پایین بی حس شده و بیمار در تمام مدت عمل هوشیار می باشد.

  • شکمی

در این روش جراح با ایجاد یک برش بزرگ در شکم، رحم را خارج می کند. برش می تواند عمودی یا افقی باشد. در هردو روش برش، زخم بخوبی التیام یافته و جای کوچکی از آن باقی می ماند. این روش یکی از متداول ترین روش های هیستروکتومی می باشد.

  • واژینال
بیشتر بخوانید
علت خونریزی بعد از نزدیکی

مصداق این روش می توان به نحوه به دنیا آمدن طفل بصورت زایمان طبیعی باشد. در این روش جراح با ایجاد برش کوچکی در واژن، رحم را خارج کرده و این روش با بیهوشی عمومی همراه است. معمولا در این نوع از جراحی از بخیه های جذبی استفاده می شود که نیازی به کشیدن بخیه ها نباشد.

در جراحی هیستروکتومی لاپاراسکوپی از وسیله ای به نام لاپاراسکوپ استفاده می شود. این وسیله لوله ای بلند و باریک است که در ابتدای آن یک منبع نور قوی و دوربین با سطح وضوح بالا قرار دارد. در این روش جراح از چند برش کوچک به جای برش بزرگ استفاده می کند. به این صورت که پس از مشاهده رحم آن را تکه تکه کرده و هر بار یکی از قطعات خارج می شود. این روش یکی از بهترین روش های جراحی از طریق واژن می باشد که برای بیماران خاص انجام می شود.

دکتر شایسته غفاری جراح و متخصص زنان ،زایمان و نازایی
لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی
آدرس مطب : دزفول ، خیابان آفرینش ،جنب رادیولوژی دکتر بهزادی و آدرس پیج اینستاگرام

عوارض هیستروکتومی

در برخی از موارد این جراحی عوارض جانبی را با خود به همراه دارد که می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • خونریزی های شدید در حین عمل
  • عدم تعادل هورمونی و نوسانات خلقی
  • افزایش وزن بدن
  • پوکی استخوان ها
  • عفونت های برش جراحی یا مثانه که نیاز به آنتی بیوتیک می باشد
  • آسیب دیدگی مثانه
  • ترومبوز ولیدی( ایجاد لخته خون در سیاهرگ های ساق پا، لگن و ران)
  • سرطان تخمدان( معمولا برای کاهش احتمال بروز سرطان تخمدان، هنگام عمل هیستروکتومی اخمدان ها نیز خارج می شوند)
  • نئوپلاسم های سرویکس

روش های جایگزین عمل هیستروکتومی

جراحی هستروکتومی یکی از جراحی های سنگین می باشد که بهتر است در مواقع ضروری مثل خونریزی های درازمدت و درمان انواع خاصی از سرطان استفاده شود. لذا بهتر است قبل از انجام این عمل جراحی، از روش های درمانی دیگر استفاده نمود. این روش ها عبارتند از:

  • مصرف دارو: معمولا برای درمان اندومتریوزیس و دوران قاعدگی طولانی مدت از مسکن ها و قرص های استفاده می شود که بهتر است با تجویز پزشک باشد.
  • انتظار آگاهانه: این روش معمولا برای درمان فیبروم رحم می باشد که با انتظار بیمار تا زمان یائسگی همراه است. زیرا معمولا فیبروم ها پس از یائسگی خودشان از بین می روند.
  • ورزش کردن: برای بیمارانی که دچار افتادگی رحم شدند بسیار مناسب است. برای مثال ورزش کگل می تواند عضلاتی که رحم در آن قرار دارند را تقوت کند.
  • رحم بند واژینال: برای درمان افتادگی رحم
  • جراحی: در این روش درمانی جایگزین معمولا جراحی های انتخاب می شوند که برش های کمتری نسبت به هیستروکتومی دارند. این روش به درمان سریع تر و جراحت کمتر کمک می کند. این جراحی ها معمولا برای درمان اندومتریوزیس، کنترل و توقف خونریزی درازمدت واژینال، دیلیشین و کورتاژ، برداشتن فیبروم رحم بدون برداشتن رحم استفاده می شوند.
بیشتر بخوانید
درمان افتادگی رحم

دوره نقاهت بعد عمل

معمولا زنان چس از جراحی هیستروکتومی به مدت 3 الی 5 روز در بیمارستان بستری می شوند. در این مدت از مسکن های قوی و پمپ درد برای کاهش درد پس از عمل جراحی استفاده می کنند. بطور کلی بیماران پس از گذشت 4 الی 6 هفته پس از جراحی می توانند به بهبودی کامل دست یابند.

اقدامات مراقبتی پس از جراحی

  • تا رسیدن به بهبودی کامل بهتر است از ورزش سنگین دوری کرده و داروها را طبق نسخه پزشک مصرف کنند.
  • پس از گذشت 6 هفته و رسیدن به بهبودی کامل قادر به برقراری رابطه جنسی خواهند بود. قابل ذکر است که این عمل جراحی هیچ تاثیر منفی بر روی لذت جنسی آن ها نمی گذارد.
  • در صورت نبود عامل سرطان قبل از انجام عمل هیستروکتومی وبرداشتن دهانه رحم دیگر نیاز به انجام تست های پاپ اسمیر نخواهد بود.
  • عمل استحمام می تواند پس از 72 ساعت از زمان جراحی انجام گیرد.
  • استعمال دخانیات پس از جراحی ممنوع می باشد چون سبب تحریک مخاط شش ها می شود.
برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: میانگین: ]
عکس دکتر غفاری

جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی، متخصص جراحی های زیبایی زنان، دارای بورد تخصصی جراحی زنان از دانشگاه تهران، عضو جامعه جراحان ایران.

Call Now Buttonتماس با دکتر غفاری